Kedilerin Neden Bıyıkları Vardır?
Bıyık, kedilerde sevimli görünmesi dışında birçok önemli amaca hizmet eder. Kedilerin bıyıkları anatomilerinin önemli bir parçasıdır. “Vibrissae” veya dokunsal kollar olarak adlandırılan bıyık, normal kedi kılından 2-3 kat daha kalındır. Duyusal bir araç görevi gören misina kalınlığında olabilen bu bıyıklar son derece hassastır.
Bıyık kelimesi 1600 civarlarında İngilizce “whisker” yani fısıldayan veya süpüren her şey anlamına gelen eğlenceli bir kelimeydi. Gerçekten de kedilerin bıyıkları küçük birer süpürge gibi değil mi?
Kedi Bıyıkları Sinirlerle Doludur
Kedilerin bıyıkları çok işlevsellik ancak en önemli amaçları duyusal bir araç olarak kullanılıyor olmalarıdır. Kedilerin bıyıkları saç folikülü sinirleriyle doludur ve büyük ucunda propriyoseptör olarak bilinen duyusal bir organ bulunur. Bunun sayesinde çevresindeki değişikliklere ve titreşimlere inanılmaz derecede duyarlı bir hale gelir. Böylelikle kediler bu bıyıkları çevrelerini anlamak için ikinci bir uzuv olarak kullanır.
Bıyıklar kas ve sinir sistemine bağlı oldukları için kürklerinden daha fazla vücuda çok daha derinden gömülüdür. Bu kedinin beynine çevresi hakkında duyusal mesajlar iletmesini sağlar.
Kedimin Bıyıkları Sadece Yüzlerinde Değil
Kedilerin bıyıkları sadece burun etrafıyla sınırlı değildir. Aynı zamanda gözlerinin, kulaklarının, çenelerinin ve ön patilerinin üzerinde de bulunur. Ön partilerindeki bıyıklar (Karpal bıyık) av hareketini belirlemeye yardımcı olduğu için başarılı avın yegane unsurudur.
Bıyık Dağılımı Simetriktir
Kedilerin büyük yuvalarında toplam 24 adet bıyık vardır. Her bir tarafta 12 büyük olmak üzere simetrik bir biçimde dağılır böylece ortamı doğru bir şekilde ölçebilir.
Dahili Ölçüm Bandı
Bir kedinin bıyıklarının uzunluğu genelde vücut genişliği ile doğru orantılıdır. Fakat bazı kediler genetik olarak kısa(Cornish Rex ve Devon Rex,kıvırcık veya çok uzun( Finlandiya’da yaşayanAaka Missi adında bir maine coon kedisi 20015 de guinness rekorlarına 7,5 inç uzunluğunda bıyığıyla girmiştir) bıyıklara da sahip olabilir.
Kedinizin bir yere girmeden önce, vücudunu değil yalnızca kafasını soktuğunu görmüşsünüzdür. Hatta bu hareket Kedi Kadın filmine de ilham olmuştur, bunun nedeni bıyıklarının yerleşik bir cetvel olarak kullanılarak, vücudunun genişliği ile kıyaslandığı İçin kedinin bir alanın ne kadar sıkı olduğunu ölçmesine yardımcı olur.
Titreşim Sensörü Olarak Çalışırlar
Kedinin bıyıkları havada ki titreşimi hissedebilir, bunu mesafe ölçerken veya avını kovalarken kullanır. Ayrıca hava akımlarındaki değişiklikleri de algılayarak, yaklaşan tehlikeleri hissedebilir,
Yakın Görüşe Yardımcı Olur
Kedilerin yakın görüşü iyi değildir ve 30 cm sen daha yakın bir şeyi göremezler. Fakat bıyıklarını dokundurarak yakınında keki çizimleri tanımlayabilirler.
Bıyıklar Gece Görüş Yardımcılarıdır
Kedinizin gece boyunca hiç bir şeye çarpmadan sorunsuz bir şekilde nasıl hareket ettiğini merak ediyorsanız bunun da cevabı yine kısmen bıyıkları olacaktır. Bir odadaki hava akımları, mobilyaların nereye yerleştiğini bıyıkları sayesinde beyine iletilir. Karanlıkta bile nesnenin keskin yerini, boyutunu ve şeklini algılayabilir. Bu da kedilerin insanlardan daha iyi bir gece görüşüne sahip olmasıyla birleştiğinde mükemmel bir sonuç çıkarabilmelerini sağlıyor.
Bıyıklar Size Nasıl Hissettiklerini Söyler
Bıyıklar aynı zamanda kedinizin davranışı veya duyguları halkında size bilgi verebilir.
- Bıyıkları sert ve yüzlerinin etrafına çekilirse, kendilerini tehtit altında hissedebilecekleri anlamına gelir.
- Tam tersi bıyıkları rahatlamışsa kedinizin mutlu olabileceğini gösterir.
- Bıyıklarının öne doğru itildiğini fark ederseniz bu da onların bir şeye ilgi duyduğu, merak ettiği anlamına gelir,
Ayrıca bir kedinin dar bir mama veya su kabı kullanması gerekiyorsa, hassas bıyıklarına uygulanan basınç “bıyık stresi” adı verilen şeye sebep olabilir. Kediniz mama kabında ki yiyeceklerini pençesi yardımıyla dışarı atıp öyle yiyorsa, daha geniş bir kase kullanın.
Mükemmel Koruma Sağlarlar
Kedinin bıyıkları, kedinizin hassas noktalarını tehlikeden ve yaralanmalardan korumayacak yardımcı olur. Gözlerinin etrafında ki bıyıklar en küçük dokunuşlara (hatta toz lekesi kadar küçük) tepki verir. Ayrıca kediniz dünyayı keşfetmek için dışarıya çıktığında bıyıkları önce keskin şeyleri algılayarak gözlerine ve yüzlerine gelebilecek zararı önler.
Renk Değiştirebilirler
Tıpkı insanların yaşlandığında saçlarının beyazladığı gibi kedilerin bıyıkları da her zaman olmasa da yaşlandıkça değişebilir. Bazen beyaz bıyık koyu griye hatta siyaha da dönüşebilir.
Asla Kesilmemelidir
Kedilerinizin bıyıklarını asla kesmemelisiniz! Bıyıkları onların pusulasıdır ve pek çok hayati öneme sahiptir. Eğer keserseniz ölçüm yapamayacak algılayamayacak, yönünü kaybedecek ve korkacaklardır.
Eğer kendiliğinden düşmüş 1-2 bıyık görürseniz endişelenmeyin. Mevsimsel olarak tüy dökümü gibi ara ara bıyıklarını döker ve tekrar çıkarırlar.
Hazırlayan: Yaren Elban
