Kedilerde Demans veya Bunama
Genellikle 11-14 yaş aralığında sinyaller vermeye başlayan kediler için hayat kalitesini zorlayan bu hastalık, veteriner hekimlerin uzmanlaşması ve kedi besinlerinin zenginleşmesi ile kedi dostlarımızın her şeye rağmen eskisinden çok daha uzun yaşamasını sağlayabiliyor. Bu konudaki en büyük sorun, beyindeki yaşlanma değişikliklerinin bir sonucu olarak bilişsel yeteneklerin azalmasıdır. Bilişsel işlevler, canlının çevre hakkında bilgi edinmesini ve nasıl davranacağına karar vermesini sağlayan zihinsel algılama, farkındalık, öğrenme ve bellek süreçlerini içerir.
Bu bazen insanlarda olduğu gibi bunama olarak adlandırılır, ancak kedilerde daha doğru bir tabir olarak bilişsel işlev bozukluğu sendromu (CDS) olarak adlandırılır.
Bilişsel Disfonksiyon Sendromu Nedir?
Kedilerde Bilişsel Disfonksiyon Sendromu (CDS), yaygın olarak görülen, doğrudan beyin yaşlanmasıyla ilgili olan, farkındalıkta değişikliklere, öğrenme ve bellekte eksikliklere ve uyaranlara yanıt verme yeteneğinde azalmaya neden olan bilişsel bir hastalıktır. Bilişsel işlev bozukluğu sendromu (CDS) olarak da bilinir. Alzheimer hastalığı ve insanlarda bunama, benzer semptomları olan hastalıklardır.
Belirtiler
CDS davranışsal değişikliklerle karakterizedir, ancak bu değişiklikler böbrek yetmezliği ve hipertiroidizm gibi diğer hastalıklardan da kaynaklanabilir. Davranışsal değişiklikler genellikle “Kedim yaşlanıyor” diye sahipleri tarafından reddedilebilir. Birçok davranış değişikliği tıbbi sorunların belirtileridir. Kedinizde herhangi bir davranış değişikliği fark ederseniz, teşhis koymak ve diğer hastalıkları ortadan kaldırmak için kedinizi veteriner hekime götürmek önemlidir. CDS tanısı, başka hastalıklar elendiği zaman teşhis edilebilir.
Teşhis Nasıl Yapılır
DISHA , CDS ile ilişkili en yaygın semptomları hatırlamak için yaygın olarak kullanılan ve veteriner hekimlerin kedinizde teşhis etmesine yardımcı olabilecek bir kısaltmadır.
Oryantasyon bozukluğu: Kedi, tanıdık bir ortamda kaybolmuş ve kafası karışmış gibi görünebilir, bu da kedinizin köşelerde veya mobilyaların arkasına sıkışmasına, duvarlara veya tavana bakmasına, yiyecek, su , kum kabını bulmakta zorlanlanmaya ) neden olabilir.
Etkileşim değişiklikleri: Sosyal etkileşimler evcil hayvan ile evcil hayvan sahibi veya evcil hayvan ve diğer evcil hayvanlar arasında değiştirilebilir; bazı evcil hayvanlar daha cana yakın gibi görünebilirken, diğerleri evcilleştirildiğinde veya yaklaşıldığında ilgisiz veya hatta sinirli olabilir.
Uyku-uyanıklık döngüsü: Uyku-uyanıklık döngülerinde değişiklikler fark edebilirsiniz. Gece boyunca uyuyan kediniz sabah 4’te uyanıyor ve seslenme, gezinme, ilerleme hızı ve hareket sırasında azalan aktiviteyi içeren anormal gece davranışları sergiliyorsa bunlar demans belirtisi olabilir.
Evde kirlenme: Kediniz tuvaletini yapmak için kum kabının dışında bir yerleri kullanmaya başlayabilir.
Anksiyete: Artan anksiyete, artan sinirlilik.
Etkinlik değişiklikleri: İşlerin, insanların, evin etrafındaki seslerin azalması ve iştahın azalması.
Tedavi
CDS’nin tedavisi, tersine çevrilemeyeceği veya iyileştirilemeyeceği için zor olabilir. Tedavinin amacı, kaygıyı hafifletmeye, mümkünse hastalık sürecini yavaşlatmaya ve bilişsel işlevi desteklemeye odaklanan müdahale ile kedinin refahını iyileştirmektir. Besin değişikliği, takviyeler, ilaç ve çevresel zenginleştirme şeklinde tedaviler, bilişsel işlev bozukluğu sendromunun yönetilmesine yardımcı olabilir. Veteriner hekiminiz, kedinize yardımcı olacak kişiselleştirilmiş bir tedavi planı oluşturmak için size yardımcı olacaktır.
Kedilerinizi egzersiz yaptırabilir, yeni ve etkileşimli oyuncaklar alarak yeni şeyler öğrenmesini ve zihinsel uyarımının ve bilişsel işlevlerin artmasına katkıda bulunabilirsiniz
Kedilerin yaşlandıkça daha rahat olmalarına yardımcı olmak için yapabileceğiniz birkaç şey vardır:
-
Tüm kaynaklar kediniz için kolayca erişilebilir olmalıdır. İhtiyaçlarını krşılayabilmesi in merdivenlerden yukarı aşağı yürümesi gerekmemelidir.
-
Yaşlı kediler genellikle yaşlandıkça ağrı nedeniyle atlama da dahil olmak üzere hareketlilikte zorluk çekerler. Kedilerinizin kullanabileceği bir rampa oluşturmak, pencere kenarları, masalar, kanepeler ve tezgahlar gibi alıştıkları daha yüksek yüzeylere daha kolay ulaşmalarına yardımcı olacaktır.
-
Bodrum katına, karanlık koridorlara ve diğer alanlara gece ışıkları eklemek, kedilerin yaşlandıkça görme yetileri zayıflayacağından ihtiyaçlarını gidermek için evin içinde gezinirken karanlıkta görmelerine ve kolayca bulmalarına yardımcı olacaktır.
-
Kediniz için yeterince büyük ve düşük bir girişe sahip kum kabı edinin.
Tutarlılık ve Öngörülebilirlik
Tutarlılık ve öngörülebilirlik kediler de dahil olmak üzere hepimiz için önemlidir. Tutarlı bir program ve rutini korumak için elinizden geleni yapmalısınız. Örneğin, şehir dışına çıkıyorsanız, bunun sizin için büyük bir değişiklik olmayacağını, ancak kediniz için büyük bir değiliklik olabileceğini unutmayın. Ayrıca şehir dışına çıkarken kedinizi emanet edeceğiniz kişinin onu beslediğinden ve rutini olan zamanlarda kedinizle etkileşime geçip onu oynattığından emin olmalısınız.
Kediler yaşlandıkça, değişikliklerle (olumlu bile olsa) uğraşmaları daha zordur. Kedinizin programına ve ortamına değişiklikler getirirken, bunu alıştıra alıştıra yapmalısınız.
CDS’li bir kedinin yaşam kalitesi iyi olabilir mi? Çoğu durumda, evet, ancak kedinizin ihtiyaçlarını bilmek önemlidir. Yaşlanmaya eşlik eden değişiklikleri anladıktan ve onları yönetmek için veteriner hekiminizle işbirliği yaptıktan sonra, kedinizin son yılları her ikiniz içinde mutlu geçecektir.
